Oorzaken

Alles wat pijn bij het vrijen kan veroorzaken, kan uiteindelijk zorgen voor een vaginistische reactie.  Vaginisme heeft echter meestal een psychologische oorzaak. Slechts een enkele keer is er lichamelijk iets mis. Toch benoem ik mogelijke lichamelijke oorzaken zodat deze uitgesloten kunnen worden.

De oorzaak is niet altijd te achterhalen, dit is gelukkig ook niet altijd noodzakelijk om vaginisme op te lossen.

Ook kan het zijn dat het vaginisme in eerste instantie door oorzaak A veroorzaakt wordt, maar door oorzaak B (bijvoorbeeld angst voor de pijn) in stand wordt gehouden.


Oorzaken voor pijn tijdens de 1e keer inbrengen van een tampon, vinger en/of penis:

  • Angst (voor pijn/ Om zwanger te worden/ Voor Soa's).
  • Taboes rondom seksualiteit/ schuldgevoelens (denken dat seks slecht is). Veel vrouwen krijgen tijdens hun opvoeding een negatieve boodschap over seksualiteit mee.
  • Als kind geleerd dat mannen 'slecht' zijn.
  • Behoefte aan meer controle.
  • Faalangst/ perfectionisme/ prestatiedrang.
  • Onzekerheid rondom seksualiteit.
  • Denken dat een penis niet past.
  • Te veel spanning in het hele lichaam of in het bekkengebied.
  • Een negatief gevoel over het (onder)lichaam.
  • Te weinig kennis of verkeerde kennis over de werking van je eigen lichaam.
  • Te vroege of te intensieve zindelijkheidstraining.
  • Eigenlijk (nog) geen seks willen hebben.
  • Niet opgewonden (genoeg) zijn: je vagina wordt dan onvoldoende vochtig en onvoldoende voorbereid op penetratie.
  • Relationele problemen, bijvoorbeeld als een vrouw haar partner onvoldoende vertrouwt of als er communicatieproblemen zijn.
  • Verkeerde sekstechniek (bijvoorbeeld te hard of te ruw).
  • Seksueel misbruik in het verleden of in de directe omgeving. Bij vermoedelijk 30% van de vrouwen met Vaginisme is er in het verleden sprake geweest van seksueel misbruik.
  • Een combinatie van bovenstaande punten.


Oorzaken voor het later optreden van vaginisme

  • Te veel spanning in je lichaam.
  • Als gevolg van dyspareunie.
  • Seksueel misbruik of seksueel misbruik in de directe omgeving.
  • Negatieve seksuele ervaringen.
  • Relationele problemen.
  • Angst voor pijn bij het vrijen na bijvoorbeeld een operatie, ontsteking of schimmelinfectie bij je vulva.
  • Niet vochtig genoeg worden (bijvoorbeeld als gevolg van de overgang).

Lichamelijke oorzaken

  • Ontstekingen, wondjes of infecties in de schaamstreek (bijvoorbeeld focale vulvitis, bacteriële vaginose, candida).
  • Kloofjes, scheurtjes of wratjes in/rond de vagina.
  • Te snel seks na het herstellen van een bevalling of operatie aan de vagina.
  • Seksueel overdraagbare aandoening (SOA) zoals: Chlamydia, HPV, Trichomonas.
  • Problemen elders in het bekken. De bekkenbodem, de blaas, de darmen en de schede liggen dicht bij elkaar. Veel vrouwen hebben daardoor verschillende klachten tegelijk. Denk hierbij o.a. aan darmkla hten, blaasklachten, heupklachten.
  • Endometriose: door stukjes slijmvlies van de baarmoeder die buiten de baarmoeder belanden kan je last hebben van een diepe pijn bij penetratie.
  • Essentiële vulvodynie. Dit is een continue pijn bij de vagina die vooral voor komt tijdens de (post-)menopauze.
  • Vulvair Vestibulitis Syndroom. Hierbij is de ingang van de vagina geïrriteerd, branderig of schraal en doet pijn bij penetratie. Bij de ingang van vagina zitten rode plekjes die erg gevoelig zijn als ze aangeraakt worden.
  • DES-syndroom (dit komt voor bij 70% van de DES-dochters, maar zorgt lang niet altijd voor pijn bij seks).
  • In enkele gevallen past het fysiek niet (groot geschapen man, klein geschapen vrouw).
  • Soms door cystes in de eierstokken.
  • Soms na bestraling in de buurt van het bekken.
  • Heel soms is het maandenvlies te stug/strak.
  • Heel soms is er sprake van een anatomische afwijking (bijvoorbeeld een scheidingswand in de vagina).

Kijk ook bij overige klachten


In dit filmpje worden ook een aantal oorzaken benoemd.